AB'den Vize Serbestisi ve Yeşil Pasaport Çıkışı: Schengen Vizesi Kalkacak mı Sorusuna Yanıt Verildi
Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki vize serbestisi görüşmelerinde Mart 2026 itibarıyla kritik bir aşamaya gelindi. Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor, vize muafiyeti için gerekli olan 72 kriterden sadece 6 tanesinin kaldığını hatırlatarak, sürecin tamamlanmasının tamamen Türk yetkililerin iradesine bağlı olduğunu belirtti. Amor ayrıca, vize sorununun yeşil pasaport kapsamının genişletilmesiyle çözülmeye çalışılmasının asıl hedeften uzaklaşmak anlamına geldiği uyarısında bulundu.
10 Mart 2026 Salı 10:33
Brüksel'de Türk gazetecilerle bir araya gelen Sanchez Amor, Türkiye'nin AB üyelik sürecindeki durgunluğun ilişkileri "adaylık" yerine "stratejik ortaklık" zeminine kaydırdığını ifade etti. Cumhuriyet Gazetesi'nde yer alan bilgilere göre Amor, vize serbestisi konusundaki 6 kriterin karşılanması için üst düzey yetkililerin yeterli ilgiyi göstermediğini ve bunun yerine belirli meslek gruplarına yeşil veya hizmet pasaportu verilerek soruna geçici çözümler üretilmeye çalışıldığını savundu.
Vize Serbestisi İçin Kalan 6 Kritik Kriter
Vize muafiyetinin sağlanması için Türkiye'nin henüz tamamlamadığı belirtilen 6 madde, AB ile yürütülen müzakerelerin temelini oluşturuyor:
-
Terörle Mücadele Yasası: Terör tanımının AB standartlarına uygun şekilde güncellenmesi.
-
Kişisel Verilerin Korunması: Veri güvenliği yasasının Avrupa müfredatıyla uyumlu hale getirilmesi.
-
Yolsuzlukla Mücadele: Yolsuzluğun önlenmesi için GRECO tavsiyelerine uyum.
-
Europol ile İşbirliği: Operasyonel işbirliği anlaşmasının imzalanması.
-
Yargısal Yardımlaşma: Tüm AB üyesi ülkelerle (Güney Kıbrıs dahil) hukuki işbirliği yapılması.
-
Geri Kabul Anlaşması: Geri kabul hükümlerinin tam ve etkin olarak uygulanması.
Yeşil Pasaport Kapsamı Genişletilecek mi?
AB cephesinden gelen açıklamalarda, Türkiye'nin vize sorununu "pasaport rengiyle" çözme stratejisi eleştiri odağında yer aldı. Mart 2026 değerlendirmelerine göre:
-
Yeşil Pasaport Eleştirisi: Amor, yeşil pasaport kapsamına her geçen gün yeni meslek gruplarının eklenmesinin Schengen sisteminde kafa karışıklığı yarattığını belirtti.
-
Kalıcı Çözüm Beklentisi: AB yetkilileri, belirli kesimlere ayrıcalık tanımak yerine tüm Türk vatandaşlarını kapsayacak genel bir vize serbestisi için reformların tamamlanması gerektiğini vurguluyor.
-
Vize Randevusu Çıkmazı: Schengen vize başvurularındaki yoğunluk ve ret oranlarının düşürülmesi için "ortaklık" modelinden ziyade "adaylık kriterlerine geri dönüşün" şart olduğu hatırlatıldı.
Stratejik Ortaklık vs. Aday Ülke Statüsü
Nacho Sanchez Amor'un açıklamalarındaki en dikkat çekici noktalardan biri, Türkiye'nin dış güvenlik ve enerji konularındaki rolü oldu. Mart 2026 raporuna göre; Türkiye AB ile enerji ve ticaret alanında ne kadar çok "stratejik ortak" olarak görülürse, adaylık sürecinden o kadar uzaklaşıyor. Raportör, tam üyelik ve vize serbestisi yolunun ancak demokrasi ve hukuk alanındaki uyumla tekrar açılabileceğini ifade etti.
Brüksel'de Türk gazetecilerle bir araya gelen Sanchez Amor, Türkiye'nin AB üyelik sürecindeki durgunluğun ilişkileri "adaylık" yerine "stratejik ortaklık" zeminine kaydırdığını ifade etti. Cumhuriyet Gazetesi'nde yer alan bilgilere göre Amor, vize serbestisi konusundaki 6 kriterin karşılanması için üst düzey yetkililerin yeterli ilgiyi göstermediğini ve bunun yerine belirli meslek gruplarına yeşil veya hizmet pasaportu verilerek soruna geçici çözümler üretilmeye çalışıldığını savundu.
Vize Serbestisi İçin Kalan 6 Kritik Kriter
Vize muafiyetinin sağlanması için Türkiye'nin henüz tamamlamadığı belirtilen 6 madde, AB ile yürütülen müzakerelerin temelini oluşturuyor:
-
Terörle Mücadele Yasası: Terör tanımının AB standartlarına uygun şekilde güncellenmesi.
-
Kişisel Verilerin Korunması: Veri güvenliği yasasının Avrupa müfredatıyla uyumlu hale getirilmesi.
-
Yolsuzlukla Mücadele: Yolsuzluğun önlenmesi için GRECO tavsiyelerine uyum.
-
Europol ile İşbirliği: Operasyonel işbirliği anlaşmasının imzalanması.
-
Yargısal Yardımlaşma: Tüm AB üyesi ülkelerle (Güney Kıbrıs dahil) hukuki işbirliği yapılması.
-
Geri Kabul Anlaşması: Geri kabul hükümlerinin tam ve etkin olarak uygulanması.
Yeşil Pasaport Kapsamı Genişletilecek mi?
AB cephesinden gelen açıklamalarda, Türkiye'nin vize sorununu "pasaport rengiyle" çözme stratejisi eleştiri odağında yer aldı. Mart 2026 değerlendirmelerine göre:
-
Yeşil Pasaport Eleştirisi: Amor, yeşil pasaport kapsamına her geçen gün yeni meslek gruplarının eklenmesinin Schengen sisteminde kafa karışıklığı yarattığını belirtti.
-
Kalıcı Çözüm Beklentisi: AB yetkilileri, belirli kesimlere ayrıcalık tanımak yerine tüm Türk vatandaşlarını kapsayacak genel bir vize serbestisi için reformların tamamlanması gerektiğini vurguluyor.
-
Vize Randevusu Çıkmazı: Schengen vize başvurularındaki yoğunluk ve ret oranlarının düşürülmesi için "ortaklık" modelinden ziyade "adaylık kriterlerine geri dönüşün" şart olduğu hatırlatıldı.
Stratejik Ortaklık vs. Aday Ülke Statüsü
Nacho Sanchez Amor'un açıklamalarındaki en dikkat çekici noktalardan biri, Türkiye'nin dış güvenlik ve enerji konularındaki rolü oldu. Mart 2026 raporuna göre; Türkiye AB ile enerji ve ticaret alanında ne kadar çok "stratejik ortak" olarak görülürse, adaylık sürecinden o kadar uzaklaşıyor. Raportör, tam üyelik ve vize serbestisi yolunun ancak demokrasi ve hukuk alanındaki uyumla tekrar açılabileceğini ifade etti.